2023 yapımı 'Pictures of Ghosts' (Retratos Fantasmas), Brezilyalı usta yönetmen Kleber Mendonça Filho'nun kişisel bir arkeoloji çalışması niteliğinde. Belgesel, yönetmenin doğup büyüdüğü Recife şehrinin 20. yüzyıldan kalma ikonik sinema saraylarının izini sürüyor. Zamanın ve değişimin yok ettiği bu 'hayalet' mekanlar, yalnızca film gösterimlerinin değil, toplumsal hafızanın, aşkların ve paylaşılan anıların da kaybolmuş tapınaklarıydı.

Filho, kamerasını bir tür zaman makinesi gibi kullanarak, bu yıkıntıların ve dönüşen mekanların arasından geçmişin seslerini ve görüntülerini çıkarıyor. Kendi çocukluk evini, artık var olmayan sinemaları ve şehrin sosyal dokusundaki radikal değişimi incelikli bir melankoliyle ele alıyor. Oyunculuktan ziyade, mekanların kendisi ve arşiv görüntüleri başrolde. Yönetmenin önceki filmlerinden tanıdık sahnelerle de kesişen bu yolculuk, sinemanın yalnızca bir eğlence değil, bir kolektif kimlik ve aidiyet mekanı olduğunu hatırlatıyor.

'Pictures of Ghosts', nostaljik bir ağıt olmanın ötesine geçerek, kentsel dönüşümün silip attığı kamusal alanları ve bunların bireysel ve toplumsal hafızadaki yerini sorgulayan derinlikli bir eser. 93 dakikalık bu poetik belgesel, sadece sinemaseverler için değil, şehir, hafıza ve zaman üzerine düşünen her izleyici için etkileyici bir deneyim vaat ediyor. IMDb'de 7.6 gibi oldukça yüksek bir puan alan film, kişisel ile evrensel olanı birleştiren nadir yapımlardan.